MİSYONUMUZ
Derneğimiz öncelikli olarak; ülkemizde denizcilik alanında çalışacak veya hâlihazırda bu alanda çalışmakta olan insan kaynağının bilimsel yöntemlerle seçimi, psikolojik ve fiziksel sağlıklarının korunması, denizcilik alanına özgü fiziksel ve psikolojik stres faktörleriyle etkili biçimde başa çıkmalarının sağlanması konularında araştırmalar yaparak bilimsel bilgi üretmeyi amaçlamaktadır. İkincil olarak ise denizcilik psikolojisi alanında var olan bilgi birikiminden yararlanarak; denizcilik sektörünün ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik uygulamalar gerçekleştirmeyi, maliyetleri düşürmeyi ve riskleri azaltarak daha huzurlu bir gemi ortamı sağlamayı hedeflemektedir.
DENİZCİLİK PSİKOLOJİSİ
Denizciliğin Dünya Ticaretindeki Önemi
Dünya ticaretinin %83’ü deniz yoluyla gerçekleşmektedir. Bu sebeple deniz taşımacılığı geçmişte olduğu gibi günümüzde de büyük bir önem taşımaktadır. Deniz ticaretinde kullanılan gemilerin sayıları ve kapasiteleri dünden bugüne hızla artmıştır ve artmaya devam etmektedir. Değişen kapasite ve talep ihtiyaçları ile birlikte ise deniz ticaretinde hızlı operasyonlar gerekli hale gelmiştir. Bu gelişmelerin bir sonucu olarak meydana gelen rekabet ortamı; operasyon maliyetlerini düşürmek adına gemilerde çalışan personel sayısının yarı yarıya, hatta bazı gemi türlerinde üçte bir oranında azalmasına sebep olmuştur.
Olumsuz Faktörlerin Denizciler Üzerindeki Etkileri
Kısalan liman periyotları ve hızlanan operasyonlar nedeniyle, teknik imkânların arttırılması ve az sayıda personelin koordinasyon içinde çalışması önem kazanmaktadır. Artan hız ve rekabet, gemi insanlarında yorgunluk ve stres yaratmaktadır. Doğası gereği zor olan denizcilik, gün geçtikçe yapılması daha da zor bir meslek hâline gelmektedir.
Denizciler üzerindeki yoğun baskı; fiziksel ve mental yıpranmaya, psikolojik bozukluklara, gemi kazalarına ve hatta intiharlara sebebiyet vermektedir.
Araştırmalar
Iversen’ın 2012 yılında yaptığı akademik çalışmaya göre 1960-2009 yılları arasında gerçekleşen denizci ölümlerinin %5,9’u intihar nedeniyle gerçekleşmiştir. Denizde kaybolan denizcilerin de %50’sinin intihar ettiği varsayılarak bu orana dâhil edildiğinde, yüzdeler çok daha yüksek olacaktır. Yine bir başka güncel çalışma olan, ITF Seafarers’ Trust ve Yale University tarafından gerçekleştirilen Seafarer Mental Health Study (2016) araştırmasına göre ise çalışmaya katılan 1572 denizcinin %20’sinde intihar düşüncesi, %28’inde anksiyete veya depresyon belirtisi raporlanmıştır. Buna ek olarak deniz kaza raporlarında; gemi personelinin stres, depresyon, dürtüsellik, anksiyete, hostilite, paranoid düşünce gibi sahip olduğu patolojik sıkıntıların kazaların ortaya çıkmasında büyük bir payı olduğu görülmektedir.
Denizcilik Psikolojisi Alanında Çalışmalara Duyulan İhtiyaç
Denizcilikte yaşanan kazalarda, kişiler arasındaki iletişim bozukluklarının ve buna bağlı olası patolojik sorunların sebep olarak karşımıza çıkmasıyla, denizcilik psikolojisi alanında çalışma yapılması ve organize olunması kaçınılmaz hâle gelmiştir.
Gemilerin tamamen izole olması sebebiyle; gerçekleşen olayların uzmanlarca incelenememesi ve gemideki yetkililerin, kişilerin veyahut geminin zarar görme nedenlerinin saklanması sebebiyle can kayıplarının ve maddi kayıpların temel sebebi anlaşılamamaktadır. Bu sebeple yanlış uygulamalar tekrarlanarak kayıplar yaşanmaya devam etmektedir. İlerleyen yıllarda, gemi insanlarının çalışma şartlarının iyileştirilmesi ve kazaların şirketler üzerinde oluşturduğu büyük maliyetlerin azaltılması adına denizcilik psikolojisi alanındaki uygulamaların uluslararası kurumlarca zorunlu kılınacağı öngörülmektedir.
Denizcilik Psikolojisi Alanında Yapılan Çalışmalar
Günümüzde sınırlı sayıda küresel organizasyon ve kuruluş, gemi insanlarının denizde çalışma şartlarının iyileştirilmesi adına çalışmalar yürütmektedir. Bu kuruluşlar, gemi insanlarının ruhsal ve fiziksel sağlıklarının korunmasını ve bu amaçla konvansiyonlar oluşturulmasını hedeflemektedir. Oluşturulan bu konvansiyonların en önemlilerinden biri, IMO tarafından desteklenen ve gemi insanlarının sosyal hakları ile çalışma koşullarını düzenleyen MLC 2006 Denizcilik Çalışma Sözleşmesi’dir. MLC A3.1 maddesine göre, gemi insanlarının sağlığı ve mental iyi oluşu emniyet için desteklenmelidir.
YÖNETİM KURULU
DANIŞMA KURULU
Feramuz Aşkın
TMMOB GEMİMO - ILKFER
Ufuk Teker
Genel Müdür - Turk P&I Sigorta
Ahmet Çağlar Coşkunsu
Kaptan - Avukat - Cavus & Coskunsu Law Firm
Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç
Psikiyatr - Havacılık Psikolojisi Kurucusu
Prof. Dr. Leyla Tavacıoğlu
Akademisyen - İTÜ Denizcilik Fakültesi
Recai Hakan Şen
CEO - Med Marine Holding
Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Kiziroğlu
Emekli Kurmay Albay - Akademisyen - Maltepe Üni.
Ali Türkşen
Emekli Kurmay Albay - Eğitmen - Atak Akademi
Prof. Dr. Akın Savaş Toklu
Sualtı Hekimi - Akademisyen - İÜ Tıp Fakültesi
Dr. Öğr. Üyesi Tuba Keçeci
Akademisyen - İTÜ Denizcilik Fakültesi
